VERSLAG VAN EEN REIS NAAR MALANG EN MAKASSAR VAN 26 OKT. TOT 10 NOV. 2016

Door Ad van der Heiden 17 nov 2016

30 oktober, zondag

We vlogen woensdag van Amsterdam via Dubai en Jakarta naar Malang, werden opgehaald door 3 boys van Pastor Marcus Rumampuks staf en gebracht naar het Idjen resort hotel waar we een mooie kamer kregen op de 9e etage. Omdat de eigenaresse, Diah, een persoonlijke vriendin is van Marcus, kregen we een gigantische korting.
Het was, na een jaar, een leuk weerzien met Marcus en Sisca, hun kinderen Rhesa en Ira, Indra, onze tolk, en een aantal anderen.
We hebben gisteren de eerste tv-opname van ons huwelijksonderwijs gemaakt, anders dan die van vorig jaar. We presenteren het zelf, zonder tolk, in het Engels en later gaat Indra de ondertiteling in het Indonesisch erbij maken. Het was erg ontspannen en ik denk dat het voor de kijkers boeiender is dan een monoloog. We hopen hier een stuk of 4, 5 van deze programma’s te maken.
Gisteravond hebben we gesproken voor de jeugd van de ‘Shekina’ gemeente van Marcus. Jonge mensen, onbedorven en toegewijd aan God, ik denk dat we ze bemoedigd hebben.
indonesie-01Ik denk dat de tv-opnamen die we hier gaan maken de belangrijkste vrucht van onze bediening zullen zijn, om mensen in dit land te bereiken. Dat maakt het de moeite en kosten waard.
Het slapen gaat ons hier moeilijk af. Soms liggen we bijna het grootste deel van de nacht wakker. Misschien de drukte in het hoofd en het tijdverschil. Intussen hebben we 100 exemplaren van ons Indonesische boek hier laten brengen, die we hier hopen te verkopen.

31 oktober, maandag

We spraken gisteren in de twee ochtenddiensten van de GPdI-(=Foursquare)gemeente ‘Gloria’ van Adi Sujaka. Hij was er zelf niet, hij zat op Sumatra volgens zijn lieve vrouw Rita, die we kenden van vorig jaar. We verkochten daar aardig wat boeken.
‘s Avonds spraken we in de gemeente ‘Shekina’ van Marcus. We verkochten wat minder boeken; die late dienst is altijd wat minder bezet.

1 november, dinsdag

Gisteren ontbeten we met Marcus en Sisca in ons hotel. Hij was erg blij met onze komst, zei hij.
‘s Morgens maakten we een nieuwe tv-opname. Het ging redelijk, al vergat ik een stuk onderwijs.
‘s Avonds gaven we les op een GPdI Bijbelschool in Batu, eerst 1½ uur, toen een maaltijd, daarna weer 1½ uur. Studenten zijn altijd enthousiast als we spreken. Het was leuk om te doen.
indonesie-03Marcus vertelde dat er a.s. vrijdag 4 november in Jakarta en op andere plaatsen demonstraties van moslims zullen zijn tegen de gouverneur van Jakarta, een chinees en christen, die iets ongelukkigs heeft gezegd over de Koran, iets onschuldigs. Men verwacht in Jakarta een miljoen mensen. Ze vinden dat de President van het land, Joko Widodo, die een (gematigde) moslim is, deze man in de gevangenis moet opsluiten. Marcus noemde het een gevaarlijke situatie voor het land. Chinezen zijn in dit land altijd het kind van de rekening omdat ze vaak christen en rijk zijn. Er is veel jaloezie.

2 november, woensdagochtend

We hebben gisteren twee goede opnamen gemaakt, een over het oplossen van huwelijksproblemen, een over opvoeding van kinderen. Tussen de twee opnamen door brak een enorm noodweer los met flinke donderslagen. Het gebouw – we namen nu niet op in de studio, maar in het Shekina kerkgebouw van Marcus – begon op verschillende plaatsen te lekken. We konden een tijd niet opnemen door de geluiden: de regen, de donder en het tikken van druppels in plastic emmers. Buiten was de straat een wilde rivier geworden.
indonesie-04Intussen kwam Robert Roemoekoij, de zoon van de uitgever, ons opzoeken die ik had gevraagd naar ons toe te komen met nog eens 200 boeken, om te brainstormen over de verkoop van het boek.
Het viel Indra op dat wij ons voor de opnamen zo goed hadden voorbereid. Ik had inderdaad vier scenario’s geschreven.
Maar we ervaren Gods leiding en steun. Anita was bang dat ze niet geschikt was voor het ‘shooten’, zoals Marcus het noemt, maar gisteren ging het haar goed af in heel redelijk Engels.
Vandaag maken we de laatste opname over de beleving van het geloof en de rol van man en vrouw in het huwelijk.
Iedere nacht worden we wakker door de gezangen van de moskeeën. We hebben een kamer aan de achterkant van het hotel gevraagd, waar je het iets minder luid hoort. Het zijn onaangename geluiden en ik hoor nogal eens de eerste 5 tonen van een mineurtoonladder zingen door – uitsluitend – mannenstemmen, gewoon dwars door elkaar, een kakofonie. Dit is nu, om kwart voor vier, al de tweede ronde. Vergelijk dat eens met de prachtige door mannen unisono gezongen gregoriaanse melodieën uit de late middeleeuwen, die het fundament hebben gelegd voor de westerse muziek.

Woensdagavond

De opname vanmorgen was goed. Na afloop gingen we naar het hotel. We lunchten met mevrouw Diah, die samen met haar Chinese familie eigenares is van het hotel, en christen. Ze vertelde dat dit hotel pas ruim een jaar klaar is. Leuk gesprek ook over het geloof. We gaven haar een boek cadeau en baden met haar en haar neef, de accountant van het hotel.
indonesie-05Tijdens het gesprek met haar realiseerde ik mij dat we niets hadden opgenomen voor ‘singles en huwelijk’, over een sterke single zijn voordat je een partner gaat zoeken en over de manier waarop je dat doet. We zouden morgen eigenlijk gaan site seeën, maar we besloten nog één opname te maken. Tenslotte zijn we hier met een doel.

4 november, vrijdag

Het begin was moeilijk, de shooting gisteren over Strong and Happy Single. Na een minuut of tien had ik een probleem met mijn keel en moest ik de opname onderbreken. Bovendien was het helemaal niet goed gegaan, ik was te gespannen. Ik vroeg de crew om de recording uit te wissen. We begonnen helemaal opnieuw, ik kreeg de juiste toon te pakken en het was meteen veel vrolijker, relaxter. Na afloop waren we blij, dat ook deze 6e shooting geslaagd was. Toen zat het werk erop.
Maar goed dat we niet waren gaan site seeën, want in Malang is nothing to see. Een armzalig parkje en een verlopen shopping mall voor een stad van een miljoen. Rhesa reed ons een beetje rond, maar we lieten ons al snel bij het Idjen hotel afzetten, waar we wat uitrustten en tegen de avond gingen zwemmen in het grote, feeëriek verlichte, door prachtige tropische vegetatie omgeven zwembad, waarna we een tijd in de jacuzzi doorbrachten. Daarna alvast koffers pakken.

5 november, Makassar

We ontbeten gisteren met Marcus en Indra en namen afscheid na een vruchtbare week. Marcus vond dat we in april of mei 2017 terug moesten komen om opwekkingssamenkomsten te houden.
Frisky, de cameraman, en een vriend brachten ons in 2½ uur rijden naar Soerabaja, Juanda Airport.
Het was 1½ uur vliegen met City Link naar Makassar. Pastor Ferry da Costa haalde ons af van het vliegveld samen met zijn vrouw, Dekrit.
indonesie-07Ze hadden oponthoud gehad vanwege de demonstratie van de moslims, zoals die overal in het land plaats hadden gevonden.
Het blijkt nu dat iemand een video van de gouverneur van Jakarta heeft vervalst en hem negatieve uitlatingen over de Koran in de mond heeft gelegd. De moslims willen hem weg hebben, omdat hij een christen is. Er vindt nu een gerechtelijk onderzoek plaats.
Ferry vertelde onderweg dat hij afstamt van Portugese joden. Hij wist dat nog niet zo lang. Toen hij in Israël was werd hij ook als jood herkend. Hij wist van Isaak Da Costa, de Nederlandse schrijver en theoloog uit de negentiende eeuw. Ze hebben vier kinderen waarvan er twee in Makassar wonen.
We werden ondergebracht in een eenvoudig hotel, Vindhika genaamd. We aten wat oude pinda’s en gingen vroeg naar bed.

6 november, zondag

De pastora, Dekrit da Costa, nam ons mee naar Fort Rotterdam, een bolwerk uit het begin van de VOC-tijd, dat de toenmalige Hollandse aanwezigheid in Makassar moest beschermen.
Het is een sterke vesting, nu helemaal ingebouwd, met binnen de muren veel in Nederlandse stijl opgetrokken gebouwen. Het complex werd nu gebruikt voor het Makassar Jazzfestival van 5 en 6 november. Er waren flink wat musici aan het inspelen, waaronder wat Japanners, en ze maakten de meest sophisticated jazzmuziek die ik in jaren heb gehoord, om je pianovingers bij af te likken.
We reden langs het havengebied dat erg in ontwikkeling is voor bewoning en toerisme. Door de ligging aan zee biedt Makassar, een stad van 3 miljoen, enorme mogelijkheden. Daarna hingen we een tijd rond in een gigantische splinternieuwe mall, waar de meest luxe goederen van alle bekende wereldmerken worden aangeboden, een enorm contrast met de chaos en armoe van de binnenstad. We aten daar in een Japans restaurant, een soort fondue van gerechten in een kruidensoep.
indonesie-09Gisteravond spraken we voor de jeugd van de ‘Bethesda’ gemeente, allemaal singles, en dat werd heerlijk ontvangen. We deden in verkorte vorm ons seminar Strong and Happy Single over discipelschap en partnerkeuze. Na afloop gingen we nog iets gebruiken in een Starbucks met onze tolk, Timor, en Jacob, onze Engels sprekende begeleider. We werden meteen Facebookvrienden met alle twee.
We keerden terug naar ons ‘éénsterrenhotel’, een heel contrast met Idjen resort hotel in Malang. Maar wat kan het schelen?

7 november maandag

We spraken gisteren in drie diensten van de kerk van Ferry en Dekrit da Costa. We verkochten en signeerden flink wat boeken, ik denk bij elkaar zo’n 140. Het kwam heel goed over, met de tolk, Elisabeth, een Chinese.
We hebben wel het idee dat ons onderwijs uitwerking heeft. Dat het nodig is bleek wel uit het verhaal van Elisabeth, 31 jaar, de Chinese die onze laatste dienst vertaalde, dat 7 van haar vriendinnen, leeftijdgenoten, al gescheiden waren, waaronder drie ‘moetjes’-huwelijken.

8 november, dinsdag

Gisteravond sprak ik in de gebedsdienst over integriteit, onschuld, heiligheid. ‘Blessed are the pure in heart, for they will see God.’ Dat is van alle zaligsprekingen de mooiste belofte.
Overdag maakten we een toertje met David, de chauffeur, kort en dik met een glad hoofd, en Jacob, onze trouwe begeleider, jeugdleider, aanbiddingsleider, tolk. We dronken koffie in een uitspanning bij de zee, reden langs de containerhaven en aten bij de Pizza Hut.
David, volgens Jacob een naughty man, kwam ons gisteravond niet ophalen, zodat we vanuit ons hotel naar de kerk moesten lopen door de gevaarlijke, vieze straat vol plassen.

9 november, woensdag

Ferry had een spreekbeurt voor ons gepland op een GPdI-Bijbelschool in Malino. Op Bijbelscholen en in jeugddiensten spreken we het liefst, omdat de jongeren meestal leergierig zijn en ons onderwijs daar altijd de grootste impact heeft.
Het was ruim twee uur rijden vanuit Makassar. Jacob ging mee als tolk. David reed als een Turk maar wel bekwaam over de slechte weg vol gaten. Het werd later een bergweg met veel bochten dwars door sawa’s, nederzettingen, jungle en steile, zwaar begroeide bergtoppen.
David, vrijgezel van 50 of zo, is een wonderlijke kleine man, maar wel een goede chauffeur. Hij lacht veel, is wat in zichzelf gekeerd, spreekt nauwelijks Engels, en zit in restaurants meestal op een tabletje naar YouTube te kijken.
indonesie-13We spraken op de school van half 11 tot 3 met een korte lunchpauze – voor ons dan, want de studenten waren aan ‘t vasten. Er waren er ruim 50, de jongens zaten in de zaal rechts, de meisjes links, allemaal vol aandacht, enthousiast. We hadden zo’n 40 boeken bij ons, de laatste, die we allemaal (extra goedkoop)verkochten. Ons onderwijs over Strong and Happy Single en hun toekomstige bediening heeft, denken we, impact gehad. Er waren veel relevante vragen die ons op papier werden aangereikt.
Het is een strenge Bijbelschool waar de meisjes en de jongens niet met elkaar mogen praten. Ze mochten zelfs niet gemengd met ons op de foto.
Dit bezoek was een hoogtepunt. Zo hebben we in en rond Makassar alles bij elkaar veel kunnen doen.
We trokken later nog wat op met David en Jacob, eerst bij Starbucks, later bij Pizza Hut. De vrouw van Jacob kwam er ook bij zitten. Jacob vertelde ons al eerder dat ze, allebei 43 jaar oud, 10 jaar getrouwd zijn en geen kinderen hebben, wat een groot verdriet is.

indonesie-1511 november, vrijdag, De Molenberg

We deden zo’n 33 uur over de reis van hotel naar huis. Gisteren om half twaalf naar bed. We sliepen alsof we een klap met een loden pijp hadden gehad.
We hebben deze reis veel kunnen doen. We hebben veel gesproken en 300 boeken verkocht. 6 tv-programma’s van een half uur gemaakt die op 6 zenders in heel Indonesië zullen worden uitgezonden en vaak herhaald. Met die van vorig jaar erbij hebben we nu 14 programma’s opgenomen. Wie had dat kunnen denken? Wat een wonder! We gaan ze ook op YouTube zetten. God heeft het volledig geleid. Geweldig!

 

VERSLAG VAN REIZEN NAAR ROEMENIË EN ALBANIË, OKTOBER 2016

Door Ad van der Heiden 22 okt 2016

VERSLAG VAN REIZEN NAAR ROEMENIË EN ALBANIË, OKTOBER 2016

Van 1 oktober tot 4 oktober waren we in het dorp Minis bij Arad in Roemenië, waar we verbleven bij de familie Nagel. roemenie-01We staan altijd weer verbaasd hoeveel Pieter met zijn vrouw Petra hier voor elkaar heeft gekregen en krijgt. Wondermensen. De voorraad groenten en fruit bijvoorbeeld, die ze krijgen om ‘s winters voedsel te doen bereiden en te distribueren onder zwakke behoeftige mensen. Het mooie zelfgebouwde huis, het prachtige kerkgebouw met bijgebouwen, de enorme schuur erachter voor de opslag. Maar vooral een levende gemeente met eenvoudige blije mensen in aanbidding. We vonden het een voorrecht daar te zijn.

 

Vrijdagavond en zaterdag gaven we een huwelijksseminar in een kerk in Arad. Het liep wel goed, al hadden we zaterdag meer mensen verwacht. Maar veel mensen zijn arm, druk en moe, en het ontbreekt hen aan tijd en energie. Ze waren wel enthousiast. Een echtpaar, Dumitru en Ika, oudsten in de gemeente, zouden dit onderwijs ook willen geven.roemenie-02

Na het seminar maakten we een toertje naar een berg waarop de restanten van een middeleeuwse burcht stonden, en waar mensen aan het parasailen waren. We aten met Pieter en Petra wild zwijn en hert in een aardig restaurant in Arad.

roemenie-04Zondagmorgen spraken we in de gemeente in Minis.

Zondagavond kwam het echtpaar Dumitru en Ika met hun zoontje ons nog even opzoeken om ons met enkele cadeaus en een mooie bos bloemen te bedanken voor het seminar. Alleraardigst. We hoorden dat zij en iedere aanwezige het seminar zeer op prijs hadden gesteld. We hebben in Arad en Minis ook ons boek in het Roemeens kunnen verkopen.

Ons werk hier wordt bevestigd. We hebben mensen mogen bemoedigen en ons leven met hen gedeeld. Of hen hun leven met ons laten delen. Het gaat niet om de omvang van je bediening maar de diepgang. Jezus zelf sprak soms voor vele duizenden, en dan weer werkte Hij één op één.

Van 13 oktober tot 18 oktober waren we in Albanië.

We vlogen van Brussel naar Tirana, waar Sokol Zefi ons op het vliegveld stond op te wachten. Hij bracht ons naar het Qendra Stefan, oftewel het Stephen Center, waar we een kamer kregen. We keken even in de half seculiere, half christelijke boekwinkel naast het Center, die wordt gerund door Sokol en Mirela, zijn lieve vrouw, van wie hij, ook blijkens de vele foto’s op facebook, heel veel houdt. Ook ons boek over het huwelijk in het Albanees stond daar parmantig op de plank.

roemenie-05In het restaurant van het Center ontmoetten we Chris Dakas en zijn vrouw Laura, die, net terug uit Amerika, maar één dag in Tirana waren, omdat ze daarna naar Thessaloniki vertrokken om in enkele van de vele vluchtelingenkampen te werken onder de moslims. Bijzondere mensen.

Ook Sokol is een prachtvent, die drie jaar geleden hier een gemeente is begonnen, en nu, net als zijn vrouw, zijn werk in de wereld heeft neergelegd in geloof. Zij was lerares, hij werkte bij een krant. Ze hebben drie kinderen.

Vrijdag 14 oktober namen Sokol en een gemeentelid Irida, een geweldige lieverd – Mirela moest op de boekwinkel passen – ons mee naar Bunk’art, een gigantische bunker, een onderaards gangencomplex dat in de oorlog gegraven is in opdracht van Enver Hoxha, voormalig dictator. Vanaf de regeringsgebouwen in Tirana leidt er een vluchtroute in de vorm van een twee kilometers lange tunnel naar toe waar je met een auto doorheen kunt. Er is een museum van gemaakt over de gebeurtenissen tijdens de oorlog en daarna, gedurende het misdadige regiem van Hoxha, een massamoordenaar, en zijn vrouw die nog erger was dan hij. Zij leeft nog en is in de 90.roemenie-07 Toen de bunker was aangelegd liet Hoxha alle arbeiders vermoorden. Ook zijn hele regeringsstaf, zijn naaste medewerkers, roeide hij uit. Het bezoek aan de bunker was een griezelige ervaring in schemerige, half verlichte, naar schimmel ruikende vertrekken. Het was een voortbrengsel van de hel.

De dag tevoren was Mirela met ons mee gegaan naar het archeologisch museum in Tirana, waar op de begane grond veel bodemschatten uit de oudheid te bewonderen zijn, maar in een bovenzaal de gruwelen onder Hoxha te bezichtigen zijn. Hoxha verklaarde zijn land atheïstisch en liet alle religieuze leiders executeren, alsook alle intellectuelen. Hij ontwikkelde een plan om in Albanië 225.000 bunkers te laten aanleggen. Er zijn er 175.000 daadwerkelijk gebouwd.

 

Al die verspilde energie had het land kunnen opbouwen. Hij was een charmante man en toen hij stierf was het land in diepe rouw. De mensen wisten niet beter. Sokol was toen 8 en hij had toen ook gehuild, vertelde hij. Iedereen. Hoe een heel land kan ontsporen! Bij al deze horror liepen bij ons de rillingen over de rug. Je kunt zien wie nog steeds de heerser van de wereld is.

roemenie-11Op 15 en 16 oktober gaven we een huwelijksseminar in een leuk resort hotel met uitzicht op zee, in Durres, 50 km van Tirana. Er waren 60 volwassenen plus 20 jonge kinderen. De mensen luisterden goed, ze waren gemotiveerd en interactief.

 

Er waren flink wat mensen die in het openbaar hun huwelijksbelofte vernieuwden. Velen kwamen ons bedanken. We hebben aardig wat boeken verkocht en gesigneerd.

Een aantal mensen vroegen naar het materiaal omdat ze in hun eigen gemeente dit onderwijs wilden geven. Een Amerikaan, Sean Mason, die er was met zijn Litouwse vrouw en kinderen, al 15 jaar zendeling, die in Korce een gemeente heeft geplant en vloeiend de taal spreekt, opperde dat wij bij hem in Oost-Albanië voor een aantal gemeenten zo’n seminar zouden komen geven.

roemenie-12Zondagavond sprak ik in de gemeente van Sokol en ’s avonds nodigden Sokol en Mirela ons uit voor een diner in een fijn restaurant in Tirana.

Het lijkt erop dat onze bediening in deze landen tamelijk vruchtbaar is, en we hopen dan ook weer terug te gaan.

We zijn dankbaar voor de gebeden, betrokkenheid en financiële steun van onze vrienden op het thuisfront.

 

Verslag van de reis naar Boston (12-24 mei 2016)

Door Ad van der Heiden 09 jun 2016

De reis naar Boston was ons aanbevolen door Dale en Patti Downs, met wie we in februari in veel gemeentes in Sao Paulo hebben samengewerkt. In Boston verblijven veel Brazilianen, al dan niet legaal, en er zijn in Boston en elders in de VS ruim 30 Braziliaanse Foursquare gemeenten. De Downs meenden dat het goed was onze bediening ook in Boston uit te oefenen, omdat we zo weer invloed hebben op Foursquare Brazilië zelf.
Boston01We wilden op 12 mei inchecken op Schiphol, maar we konden slechts een boarding pass naar Dublin krijgen, waar we een tussenstop zouden maken, omdat we voor de VS het zg. Esta-formulier niet hadden ingevuld, en daardoor geen visum bezaten. We hebben vroeger vele malen naar de VS gereisd, en toen kon je een visum krijgen door een formuliertje in het vliegveld in te vullen en in te leveren. Wat nu? Ik zag ons al teruggestuurd worden naar Amsterdam. Gelukkig had ik mijn tablet bij me en is er op Schiphol open wifi. En we waren aan de vroege kant. Dus ik meteen aan de gang om het formulier te downloaden dat uit 6 vellen bleek te bestaan en na 3 kwartier had ik met veel moeite één exemplaar ingevuld en ingestuurd. Ik las op de website dat de beslissing over een visum binnen 72 uur wordt genomen (!) Toen was het al tijd om aan boord te gaan. In Dublin hadden we gelukkig 5 uur wachttijd. We moesten daar eerst onze bagage ophalen en meteen daarna begon ik het tweede formulier in te vullen. Vervolgens weg-gemaild en toen maar hopen en bidden dat de visa vóór het inchecken zouden worden verleend. Dat was spannend. Maar daar kwamen we net op tijd ineens de verleende toestemmingen (tweemaal ‘Approved!’). We konden vliegen!
In Boston werden we op 12 mei op het vliegveld opgehaald door Cairo Marques (76), pastor en bijbelleraar, die de Braziliaanse gemeenten ter plaatse overziet, en zijn vrouw Iracy. Cairo had in het verleden een bloeiende gemeente in Sao Paulo (2000 leden), maar is 25 jaar geleden op suggestie van Dale en Patti en op verzoek van Foursquare US naar Boston geëmigreerd om daar de leiding van de gemeentes op zich te nemen. Intussen wonen hun twee zoons en hun dochter met hun families eveneens rond Boston.
Boston02In Boston bleek dat onze tablet op het vliegveld in Dublin, waar we een tussenstop hadden gemaakt, zoek was geraakt, vermoedelijk bij de check-in. Dat was een gevolg van de verwarring rond het visum. Verder bleek ook nog de memorystick met al mijn powerpoints thuis achtergebleven.
Boston03(Het leven van een zendeling gaat niet altijd over rozen. Op de vele reizen die wij maken zijn er honderdduizend gelegenheden iets kwijt te raken of te vergeten. Na al onze reizen valt de schade nog mee. Op de terugtocht in Dublin geïnformeerd bij lost and found, maar er was geen tablet ingeleverd.)
Als een wonder was er bij iedere gelegenheid (kerk) rond Boston waar we spraken een whiteboard aanwezig, wat in sommige gevallen zelfs beter werkt.
We hebben gesproken in vier gemeentes, op een vrouwenontmoeting en in een huisgemeente. We verkochten ongeveer 80 exemplaren van onze Braziliaanse boek. We hebben op verschillende adressen van de familie Marques gelogeerd.
Omdat daar – anders dan in Sao Paulo – buiten de weekenden de gemeentes vrijwel niet samenkomen, hadden we extra tijd om Boston te zien. Een mooie stad, niet groter dan de grotere steden in ons land, dus gemakkelijk te leren kennen, mede via het goede openbaar vervoer (trein en metro).
We zagen het Museum of Fine Arts, het Museum of Science, het Aquarium, het museum van het USS Constitution, een 200 jaar oud zeilschip, tevens oorlogsbodem, met 84 kanonnen dat in 1812 heeft meegewerkt in de onafhankelijks oorlog tegen Groot Brittannië. Het schip wordt steeds gerenoveerd, en er is zelf een mu-seum over de scheepvaart omheen gebouwd. We maakten met z’n tweeën ook nog een boot-tocht in de baai van Boston. Zo kom je nog eens ergens.
Op zaterdag 21 mei waren we uitgenodigd aanwezig te zijn bij de jaarlijkse familiebijeen-komst van de Marques, waar ouders, kinderen en kleinkinderen aanwezig zijn, samen de maal-tijd en het Avondmaal gebruiken en Pastor Ca-iro als pater familias zijn zoons Roberto en Edoardo en zijn dochter Eliana zalft met olie en voor hen bidt. Dat was een kostbaar moment, waarbij ook wij een zegen meekregen.
Op 24 mei waren we weer thuis, met het voornemen een tijdje rust te nemen na een druk half jaar, plannen te maken en gebeurtenissen uit het verleden te verwerken.
Boston08Het is moeilijk te zeggen wat de uitwerking is van dergelijke reizen. Maar we weten zeker dat het huwelijksonderwijs, dat tevens een discipel-schapstraining is, invloed heeft. We zaaien het woord, en onze Heer is verantwoordelijk voor de wasdom. We blijven ermee doorgaan zolang we gezonden worden.
Boston09In elk geval blijkt dat gebed altijd hard nodig is, omdat we anders misschien niet eens in Boston zouden zijn aangekomen. Dank aan ieder die daaraan heeft meegedaan.

Verslag van de reis naar Novi Sad (5-8 mei 2016)

Door Ad van der Heiden 09 jun 2016

We vlogen op 5 mei naar Belgrado, waar we werden opgehaald van het vliegveld door Dragan Brada Radanovic, ‘Brada’, voorganger van een kleine ‘Anglicaanse’ gemeente in Novi Sad. Het is in feite een Pinkstergemeente met banden met kerken in UK.
Brada met wie we al eerder hadden gewerkt, is een buitengewoon aardige en integere man, met veel wijsheid. Een man om mee samen te zijn en te werken. Hij is gehuwd met Jasna en heeft twee zoons.
Brada had voor vrijdagavond 6 en zaterdag 7 mei een huwelijksseminar georganiseerd. De opkomst bij het seminar was niet groot, door verschillende oorzaken. De Baptistengemeente die zou meedoen kon niet komen, omdat er tegelijkertijd een bijeenkomst van de unie van Baptisten plaatsvond, waarvan de kerkenraad de voorganger niet op de hoogte had gesteld.
Toch was het leuk om het huwelijksseminar te doen, al waren er niet meer dan 20 personen. Ze waren enthousiast. Er waren er drie die het materiaal zelf wilden gaan gebruiken om zelf huwelijksonderwijs te geven, een van onze doeleinden.
Verder spraken we zaterdagavond in de gemeente van Brada, en zondagochtend in een kerk van pastor Zelimir, Open Doors geheten (niet de Nederlandse organisatie).
Novi SadBij alle drie gelegenheden verkochten we een aantal van onze boeken in de Servische taal.
De reis was de moeite waard, al hadden we meer mensen bij het seminar verwacht nadat we alles hadden vanuit Nederland zo goed mogelijk hadden voorbereid. Met Brada hebben we afgesproken dat we een keer terug zullen komen om het seminar voor meerdere kerken te geven.
We hadden vrijdagavond 6 mei nog een ontmoeting met Rodja en Natasha Orescanin in een restaurant in een burcht op een schiereiland in de Donau. Met hen hebben we in het verleden veel samengewerkt en de vriendschapsrelatie is kostbaar.

VERSLAG BRAZILIË-REIS VAN 1 – 18 FEBRUARI 2016

Door Ad van der Heiden 22 feb 2016

We vertrokken maandag avond 1 februari 2016 met de intercity van Breda naar Amsterdam, vlogen met KLM naar Parijs en vervolgens met Air France naar Sao Paulo, waar Dale en Patti Downs (67) ons opwachtten. Twee mensen met een hart van goud, grote gaven, nederig, dienaren. Ze hebben al veel jaar hun eigen support moeten verzorgen. Ze hebben nooit iemand om geld gevraagd, maar veel mensen en kerken zijn hen uit zichzelf gaan steunen. God heeft altijd voorzien in hun budget, dat bescheiden is. Zendelingen, die elkaar op Life Bible College van Foursquare hebben ontmoet, die al 50 jaar geestelijk werk verrichten in de US en een aantal Zuid-Amerikaanse landen. Ze wonen sinds 2011 in Sao Paulo, maar hebben daarvóór hier ook al 9 jaar gewoond. We zijn één van geest met hen. Ze brachten ons naar het Blue Tree Hotel, Sao Paulo.

Brazilie01Sao Paulo is een relatief rijke stad, de derde grootste stad ter wereld, 27 miljoen inwoners. We keken in onze hotelkamer op de 22e verdieping uit over de stad met eindeloos veel hoge, luxe appartementengebouwen, hotels en shop-ping malls. De temperatuur buiten was ongeveer 30°C. Gelukkig is Blue tree voorzien van prima airco.   We ontmoetten Elias en Rosé de Carvalho van Bom Pastor, de uitgever van ons boek ‘O Segredo do Casamento Feliz’. Alle Brazilianen die we ontmoeten zijn hartelijke mensen. We spraken tijdens ons verblijf bijna iedere dag in een kerk. Anita werd vertaald door Patti, ik door Dale. Ze spreken beiden vloeiend Portugees.

Brazilie02Iedere avond was Elias aanwezig en presenteerde op het podium ons boek. We verkochten en signeerden steeds aardig wat boeken. Het waren flinke afstanden en we zaten heel wat uren in de auto, vaak in files.

Brazilie05We hadden een ontmoeting met Jonathan Hall, in dienst van Foursquare, die ‘toevallig’ met zijn vrouw Beth in de stad was. We brainstormden over de mogelijkheden voor de toekomst, wat het boek en het onderwijs betreft. Jonathan is een goede vriend en vertrouweling van de landelijk President van Foursquare Brazilië, Mario de Oliveira, en diens assistent, Celso Nascimento.

Zondagochtend gingen we met Dale en Patti naar hun kerk, een internationale, Engelssprekende gemeente. Een tikje traditioneel, maar soliede. Na afloop gingen we met Dale, Patti, en Bill en Mary Faucet, de ouders van de voorganger, naar een Japans restaurant. Ik had een leuk gesprek met Bill, 81. Een man van geloof, die eerst vroeg hoe het met ons ging, en luisterde. Dat is zeldzaam. Hij vertelde hoe de Heer altijd in al hun behoeften had voorzien.

Brazilie06De Downs vonden ons boek wel iets voor de Amerikaanse markt. De tekst moet dan voor de Amerikanen iets worden aangepast. Ze zeiden dat hun vriendin Lisa Groves dat zou kunnen. Zij is een expert op dat gebied. Blijkbaar hadden ze Lisa al op de hoogte gebracht, want Lisa e-mailde al dat ze het graag zou doen. Haar oude vader (94) is gehuwd met een jongere Nederlandse vrouw (uit Rilland-Bath), en die zou ook de Nederlandse versie erbij kunnen raadplegen. Dale en Patti dachten dat het geen kwaad zou kunnen als we in de toekomst naar Boston zouden gaan. Daar bestaat een grote Braziliaanse gemeenschap, die ook hechte contacten onderhoudt met het moederland. Dale zou 20 boeken daarnaartoe willen meenemen om uit te delen, onder meer aan Cairo Marquez, ex-overseeër over de Braziliaanse kerken in Boston, en diens zoon, Roberto. Hij zou willen bepleiten ons uit te nodigen.

We zagen in het appartement van de Downs, dat prachtig ligt aan een meer, dat de watervoorraad vormt voor Sao Paulo, een mooie film van twee uur, War Room, over een stel met huwelijksproblemen, die door advies van een vriendin, die als twee druppels water op Lisa Groves leek, werden opgelost.

Op woensdag 10 februari werden we door Dale naar het vliegveld van Sao Paulo, Garulhos, gebracht. Na een uur of drie vlogen we over de baai van Belem, de ‘Poort van de Amazone’, die een brede bocht maakte tussen het ononderbroken groen van het oerwoud, met zandkleurig water, waarop een enkel houten scheepje te zien was. Op het vliegveld van Belem, waar we door de hitte om de oren werden geslagen, werden we opgehaald door een vriendelijke pastor Adelson Martins en zijn vrouw, plus onze vriendin Aldenira uit Geldrop, die ons zou vertalen. Het was een leuk weerzien met haar. We haalden ‘s middags wat slaap in. ‘s Avonds spraken we in een middelgrote Foursquare kerk in Marituba, een armoedige, zeer criminele buurt. Het was een prachtige, net voltooide zaal die vol zat met zeer enthousiaste, vooral jonge paren. De meesten daarvan woonden samen zonder getrouwd te zijn, vertelde de pastor met enige spijt. Maar de meesten komen net uit de wereld.

Brazilie08Adelson liet ons het centrum van Belem (1,4 miljoen inwoners) zien, dat er mooi uitzag, vol hoge gebouwen met peperdure appartementen. We spraken ‘s avonds in een Foursquare kerk in Castanha, ver buiten Belem. We reden weg van ons hotel in een tropische regenbui en de straten stonden blank. Het water kon niet weg doordat er aan de stadsriolering werd gewerkt, en stond decimeters hoog. Intussen was ik flink verkouden geworden van de airco’s in het hotel, de auto of de mall. De temperatuurverschillen zijn enorm in dit tropische land.

Brazilie10We spraken drie avonden in Adelsons kerk. Als afsluiting zagen we daar een mimespel over verleidingen als overspel en drugs en overwinning. Tenslotte werden we, inclusief Aldenira, in het zonnetje gezet met cadeaus. Aldenira heeft ons steeds, zowel op de podia als in de persoonlijke gesprekken uitstekend vertaald. We werken dan ook al vele jaren samen. Op maandag 15 februari werden we door Adelson gebracht naar het gebouw van de oudste Foursquare kerk van Belem. Eerst hadden we een voorvergadering met een groep divisional superintendants (regio-opzieners), waarin we ons voorstelden en iets vertelden over onze roeping en visie. Daarna spraken we in de grote zaal voor de 500 voorgangers van de regio Para. Brazilie11Het was leuk de legendarische Josué Bengtson (75) te ontmoeten, die op het podium ons boek aanbeval. We gingen natuurlijk samen op de foto. Bengtson is een grote pionier geweest vooral in het noordoosten van Brazilië. Hij is een man met groot gezag, en dat voel je als hij spreekt.

Na afloop zagen we in een bioskoop de Braziliaanse film Os Dez Mandamentos (De Tien Geboden), gemaakt in opdracht van de pinkster-denominatie Universal. Indrukwekkend op zo’n groot scherm.

Brazilie13Adelson liet ons een stuk van de oude stad Belem zien, met vissersboten liggend aan de baai. We spraken dinsdagavond 16 februari in een Fourquare kerk van pastor Lourdes Queiros, gehuwd met Paulo Queiros. Lourdes bleek een uiterst lieve vrouw te zijn. Zij, Anita en ik konden het goed samen vinden. Paulo, die later kwam, is ook een indrukwekkende man van gezag, die in de politiek zit en een eigen radioprogramma heeft.

De volgende morgen vlogen we naar Sao Paulo, waar Dale en Patti ons opwachtten, die speciaal naar het vliegveld gekomen waren, met wie we nog wat napraatten over onze hele reis naar Brazilië. Daarna vlogen we met Royal Air Maroc naar Casablanca, en vervolgens naar Amsterdam. Het eerste vliegtuig was een uitgewoonde, afgeleefde Boeing, waarin de meest elementaire voorzieningen ontbraken of mankementen vertoonden. We waren al blij dat het toestel in de lucht bleef. Het tweede toestel werd bij een check ongeschikt bevonden en moest vervangen worden door een ander toestel. Daardoor liepen we een flinke vertraging op. Dit was wel de laatste keer dat we met deze maatschappij vlogen.

Evaluatie.
Brazilie14Ons verblijf in Brazilië heeft naar onze mening vrucht gedragen. Ons onderwijs over het huwelijk werd goed ontvangen en blijkt ook in Brazilië goed aan te slaan. We hebben ongeveer 500 boeken verkocht. De opbrengst daarvan, inclusief enkele kleine giften, heeft onze reis- en verblijfkosten, voor een deel vergoed. We hebben ons onderwijs, ons boek en ander materiaal in Brazilië gepromoot in ongeveer 10 gemeenten, en ook bij 500 voorgangers. Te hopen valt dat een en ander verder zijn weg zal vinden in Foursquare Brazilië. We vermoeden dat we nog vaker dat land zullen bezoeken. Ook bestaat er een goede kans dat we via Dale en Patti door enkele Braziliaanse Foursquare gemeenten in Boston zullen worden uitgenodigd om seminars te geven en ons boek te verspreiden. Deze gemeenten hebben goede banden met het moederland en ook veel invloed. God heeft ons gedurende deze reis geleid van begin tot eind. We zijn heel dankbaar dat we deze reis hebben mogen maken.   Prinsenbeek, 20.02.2016 Ap en Anita Verwaijen